آکوستیک و صدا | آکوستیک در ساختمان | آکوستیک در معماری

آکوستیک و صدا


آکوستیک چیست ؟
یکی از شاخه‌های علم فیزیک است و موضوع آن بررسی موج‌های مکانیکی در گازها، مایع‌ها و جامدها، از جمله نوسان‌ها ، صدا ، فراصوت و فروصوت است .

 

 

آکوستیک و صدا


بسامد چیست ؟
تعداد حرکت نوسانی را در مدت زمان معین بسامد می‌نامند .
زمان اندازه‌گیری نوسان‌ها ثانیه می‌باشد و تعدادشان با واحد هرتز مشخص می‌شود .
هر قدر بسامد صدا بیشتر باشد ، یعنی حرکت ارتعاشی تندتر باشد ، صدای حاصل زیرتر و هر قدر بسامد آن کمتر باشد بم تر خواهد بود .
گوش انسان تنها قادر به شنیدن صداها در بازه بسامدی بین 20 تا 20000 هرتز می‌باشد .

 

 

آکوستیک و صدا


تقسیمات صدایی چند دسته هستند ؟
برای تولید و انتشارات امواج آکوستیکی ، ارتعاشهایی را که سبب تولید و انتقال موجهای آکوستیکی می‌شوند بر حسب حدود فرکانسشان به سه دسته تقسیم می‌شوند :
1/ارتعاشهای صوتی که در ایجاد صدا موثرند و با گوش شنیده می‌شوند.
 حدود فرکانس ارتعاشهایی از این نوع که در ایجاد صدا موثرند و با گوش شنیده می‌شوند ؛ بین 20 الی 15000 سیکل بر ثانیه می‌باشد .
2/ارتعاشهای فراصوتی ؛ از فرکانسهای 15000 سیکل بر ثانیه به بالا .
3/ارتعاشهای فروصوتی ؛ از فرکانسهای 20 سیکل بر ثانیه به پایین .

 

 

آکوستیک و صدا


داینامیک ( شدت صوت ) چیست ؟
احساس بلندی و کوتاهی صدا مربوط به انرژی حمل شده با امواج صوتی است و بر حسب واحد دسی بل می‌باشد .
دسیبل یک واحد مقایسه‌ای است و عبارت است از ده برابر log نسبت شدت صدای مورد نظر به شدت یک سطح مقایسه‌ای .
بطور قراردادی صدایی است که دارای 20000 میکرو بار فشار بوده و به عنوان آستانه شنوایی در انسان در نظر گرفته می‌شود .
فرکانس شنوایی انسان بین 20000 – 20 سیکل در ثانیه انجام می‌شود که دارای شدتی برابر 60 – 30 دسی بل می‌باشد .
بین شدت صوت و بلندی صوت تفاوت وجود دارد .
شدت صوت یک کمیت فیزیکی است اما بلندی صوت یک خاصیت فیزیولوژیکی است که علاوه بر شدت صوت به گوش انسان نیز بستگی دارد .

 

 

آکوستیک و صدا


صدای ناهنجار ( آزاردهنده ) چیست ؟
سر و صدا واژه‌ای است که برای توضیح وضعیت صدا در زمان‌های به خصوص به کار می‌رود .
یک صدا می‌تواند در یک لحظه «خواسته» باشد ، در صورتی که در شرایط دیگر یا برای همان افراد «ناخواسته» باشد و به عنوان نوفه تلقی شود و لذا به دلیل مطرح شدن عوامل ذهنی و فیزیولوژیکی و حالات درونی ارائه تعریف برای آن مشکل است .
اما به طور کلی به صداهای ناخواسته یا آزاردهنده که به هر دلیلی بر فعالیت‌های روزانه ما اثر منفی بگذارد ، نوفه گفته می‌شود.  صداها زمانی ناخواسته گفته می‌شود که :
* صحبت کردن و برقراری ارتباط میان افراد را تحت تأثیر قرار دهند .
* در فرایندهای فکر کردن و تمرکز فکری اختلال ایجاد کنند .
* از انجام مناسب فعالیت‌ها جلوگیری نمایند و …

 

 

آکوستیک و صدا


طنین ( رنگ صوتی ) چیست ؟
صداهای موسیقیایی و سازها دارای طنین خاص خود هستند و علت تشخیص صدای سازها از یکدیگر در حال نواختن یک نت مشترک همین امر است .
صدای بی طنین منحنی سینوسی دارد و منظم است .

 

 

آکوستیک و صدا


هارمونیک (موج فرعی) چیست ؟
صدا ترکیبی از چند موج صوتی است .
هر موج صوتی را هارمونیک می‌نامند .
مجموع این هارمونیک‌ها ، صدا را به شکل یک موج پیچیدهٔ صوتی تشکیل می‌دهد .
تفاوت صدای افراد ناشی از تفاوت در همین هارمونیک‌ها است .

 

 

آکوستیک و صدا


نواک چیست ؟
بیانی از زیر یا بم بودن یک صداست .
بعضی صداهای غیر موسیقیایی طنین دارند اما تشخیص نواک در آنها مشکل می‌باشد .
“مانند صدای باران”

 

 

آکوستیک و صدا


پژواک چیست ؟
وقتی داخل یک سالن بزرگ و یا یک معبد با صدای بلند سخن می‌گوییم ، انعکاس صدای خود را پی در پی می‌شنویم .
به این پدیده اکو یا پژواک می‌گویند .
پژواک زمانی تولید می‌گردد که از موانع انعکاس یابند .
اما همه اشیاء صوت را منعکس نمی‌کنند .
برخی از اشیاء مثل چوب ، جوت (کنف هندی) ، مقوای نازک و موارد دیگر صوت را جذب می‌کنند .
جهت شنیدن پژواک لازم است که مانع منعکس کننده صوت در فاصله حداقل 17 متری از منبع صوتی قرار گیرد .
زیرا اثر صوت به مدت یک دهم ثانیه در گوش ما پدیدار می‌ماند .
اگر یک سیگنال صوتی به گوش ما برسد و به دنبال آن در یک دهم ثانیه سیگنال صوتی دیگری نیز به گوشمان واردشود ، سیستم شنوایی گوش آن را تشخیص نخواهد داد .
سرعت صوت 340 متر در ثانیه می‌باشد .

 

 

آکوستیک و صدا


پس آوا چیست ؟
مدت دوام آوا پس از خاموش شدن سرچشمه آوا را پس آوا گویند که کمیتی قابل محاسبه است .
هرچه پس آوا در یک فضا بیشتر باشد به مراتب وضوح کمتر است .

 

 

آکوستیک و صدا


آکوستیک در یک فضا چگونه است ؟
امواج صوتی هنگام برخورد به موانع با زاویه تابش نسبت به خط مماس بر نقطه برخورد بازتابیده خواهند شد .
بنابراین به دلیل اینکه این اتاق دارای چهار دیوار است ، چهار بازتابش داریم که همان صوت تولید شده را پس از طی مسافت طولانی تری به گوش شنونده می‌رسانند .
هرچه از منبع بیشتر دور شویم انرژی صوتی کمتر خواهد شد .
مشخص است که بازتابشهایی از منبع اصلی صوت که مسافت بیشتری را برای رسیدن به گوش شنونده طی می‌کنند ، اولآ دیرتر به گوش شنونده می‌رسند و ثانیآ حامل انرژی کمتری هستند .
صوت در دو نوع مستقیم و غیر مستقیم دریافت می‌شود .
صداهای مستقیم در یک فرم کروی انتقال یافته و از منبع به طور مستقیم به شنونده می‌رسند و این فرم کروی در حرکت باعث می‌شود در تمام جهت‌ها در یک زمان مشخص حرکت داشته باشد .
در حالت غیر مستقیم صدا در اثر برخورد با یک سطح بازگشت یافته و سپس به دریافت کننده می‌رسد .
صدا هم‌زمان که از مسیرهای مختلف خارج می‌گردد دریافت می‌شود .
کنترل آکوستیکی به معنی کنترل انتشار مستقیم و غیر مستقیم ( مسیرهای ثانویه ) توسط صوت است .
برای فراهم نمودن یک صدای خوب در محیط باید به سه نکته توجه ویژه داشت :
1/ کنترل و رسیدن صدای خوب به هر شخص به صورت مستقیم است که این موضوع خود بیانی از مباحث انتشار و بازگشت و کم کردن مدت زمان طنین جهت جلوگیری از هم پوشانی شدن صداها توسط یکدیگر است .
2/جلوگیری از ایجاد نویز یا نوفه بوده که از طریق انتخاب سایت مناسب دور از آلودگی صوتی ، دیوارهای دوجداره ، مصالح جاذب و دورسازی تاسیسات از چنین محیط‌هایی و همچنین قرار دادن فضاهای واسطه‌ای چون کریدور و انبار میان محیط خارج و فضاهای شنوایی است .
3/استفاده از سیستم‌های صوتی ایده‌آل که در واقع تقویت صدا توسط بکار گیری میکروفونها و بلندگوها و آمپلی فایرها با تعبیه یک اتاق کنترل است و بسته به نوع بکارگیری متفاوت بوده و از سیستم‌های مختلفی می‌توان بهره برد .

 

 

آکوستیک و صدا


پنل آکوستیکی چیست ؟
برای کنترل صوت در استودیو های صدابرداری ، اتاق ها ضبط ، آمفی تئاترها ، سالن ها سینما و … پنل هایی بر اساس دانش رابطه آکوستیک و صدا ساخته شده است که موجب کنترل صوت و جلوگیری از بازگشت صدا می گردند .
این پنل ها عمدتا به دو دسته تقسیم می شوند :
1/جاذب ها – این پنل ها دارای ساختار ویژه ای هستند که موجب جذب صدا می شوند و در نتیجه از بازگشت صدا جلوگیری می نمایند .
از جمله این پنل ها می توان به فوم ها جاذب اشاره کرد .
2/دیفیوزرها – این پنل ها از اساسی ترین رکن های آکوستیک به ویژه استودیوها هستند .
این فوم ها به نحوی ساخته شده اند که با برخورد امواج صدا به آن ها ، امواج در مسیر های متفاوت پراکنده می گردند .
در نتیجه از بازگشت مجدد صدا در همان مسیر جلوگیری می نمایند .
معمولا این پنل ها از جنس پلاستوفوم یا چوب ساخته می شوند و از انواع آن می توان به پنل های دیفیوزر دوبعدی و سه بعدی اشاره نمود .

 

 

آکوستیک و صدا


عایق صدا چیست ؟
هر نوع وسیله و یا ماده ای که برای کاهش فشار صوتی از منبع تولید صوت تا گیرنده صوت استفاده می شود را عایق صوتی می‌گویند .
روشهای اساسی برای کاهش صدا کدامند ؟
1/افزایش فاصله بین منبع و گیرنده .
2/استفاده از موانع سر و صدا برای منعکس یا جذب انرژی از امواج صوتی .
3/استفاده از سازه‌های میرایی مانند تیغه‌های صوتی .
4/استفاده از عایق‌های صوتی .
5/استفاده از درب های ضدصدا .

 

آکوستیک و صدا


فواید استفاده از عایق صوتی چیست ؟
1/بهبود صدا در یک اتاق ( اتاق بدون پژواک )
2/کاهش نشت صدا .
3/آکوستیک آرام بخش .
4/کاهش سر و صدا .
5/کنترل سر و صدا .
6/محدود کردن سر و صدای ناخواسته .
عایق صوتی می‌تواند از امواج صوتی ناخواسته غیر مستقیم که باعث پژواک صدا می شوند جلوگیری کند .
همچنین می‌تواند انتقال امواج ناخواسته صدای مستقیم از منبع به شنونده غیر ارادی را از طریق کاهش استفاده از فاصله و دخالت اشیاء در مسیر ، میسر سازد .

 

 

آکوستیک و صدا


روش های معمول برای عایق کاری صوتی چیست ؟
1/بستن منافذ ورود و خروج هوا .
هر منفذی که هوا بتواند از آن عبور کند صدا را هم می تواند انتقال می دهد .
کلیه منافذ موجود در سقفها و دیوارها نظیر اطراف جعبه تقسیم های برق ، کانالها و داکتها ، سیم ها و هرجایی را که شیئی از داخل دیوار یا سقف عبور می کند با بتونه یا فوم پلی اورتان درزگیری کنید .
2/جلوگیری از ایجاد ” کانالهای عبور صدا ” در دیوارها .
هنگام ساخت بناهای جدید ، کلیدهای برق و دریچه های هوا را در داخل دیوارمشترک دو فضا ، پشت به پشت هم قرار ندهید .
3/اجتناب از استفاده از مصالح سخت .
زیرا اینگونه مصالح ، صوت را به آسانی ازیک مکان به مکان دیگر انتقال می دهند .
4/استفاده از یک لایه انعطاف پذیرنظیر فوم منبسط شونده جهت جدا نمودن لوله ها از غلافها یا سوراخهایی که از آن عبور می کنند .
5/استفاده از عایق صوتی در دیوارهای ساختمانهای جدید جهت جلوگیری ازانتقال صدا بین اتاقهای مجاور .
به منظور جلوگیری از انتقال صدای نامطلوب جریان سریع آب به هنگام تخلیه فلاش تانک توالت ، لوله های پلاستیکی تخلیه آب را عایق بندی صوتی کنید .
6/استفاده از وسایل خانگی آرامتر ، حتی اگر گرانتر از موارد مشابه پرصداتر باشند .
7/جدا نمودن تجهیزات صدادار از محلهای استراحت .
استفاده از اطاقهای مجزای مجهز به عایق های صوتی می تواند ایده خوبی درطراحی منزل باشد .
بکارگیری درب های آکوستیک بین کلیه فضاها ، به مقدار قابل ملاحظه ای از انتقال صدا در خانه جلوگیری می کند .
8/استفاده از مصالح جاذب صدا در کفها ، دیوارها و سقفها .
عایقهای صوتی به مانند موکت می توانند از عبور صدا جلوگیری نمایند .
حتی الامکان ازبکارگیری کفپوشهای سخت مانند سرامیک و بتن خودداری نمایید .

www.acousticbartar.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × سه =